dhc - helikopters

DHC serial overzicht

Het Defensie Helikopter Commando heeft op dit moment ruim 60 helikopters in haar inventaris, waaronder de Chinook, Apache, Cougar en NH90. De Apaches en Chinooks van het opnieuw opgerichte 302 Squadron (voorheen Joint Netherlands Training Detachement) te Fort Hood, Texas zijn sinds 2013 ook ondergebracht bij het DHC.

serial type squadron airbase l/n remarks/nickname
A-247 SA.316B ex 300 Squadron Gilze-Rijen 09.19   to Malta AF
A-275 SA.316B ex 300 Squadron ex Gilze-Rijen 02.19   to Heliflight Stroe
A-292 SA.316B ex 300 Squadron Gilze-Rijen 09.19   to Malta AF
A-301 SA.316B ex 300 Squadron ex Gilze-Rijen 02.19   museum barneveld
          .
D-101 CH-47D 298 Squadron Gilze-Rijen 02.20  spec.tail 75yrs 298sqn
D-102 CH-47D 298 Squadron Gilze-Rijen 03.20  spec.tail 75yrs 298sqn
D-103 CH-47D 298 Squadron Gilze-Rijen 03.20  
D-104 CH-47D w/o 13-11-2005 Afghanistan 11.05  
D-105 CH-47D w/o 27-07-2005 Afghanistan 07.05  
D-106 CH-47D LCW Woensdrecht 03.20  spec.tail 75yrs 298sqn
D-661 CH-47D 298 Squadron Gilze Rijen 10.19  
D-662 CH-47D 298 Squadron Gilze-Rijen 03.20  spec.tail 75yrs 298sqn
D-663 CH-47D 298 Squadron Gilze-Rijen 03.20  spec.tail 75yrs 298sqn
D-664 CH-47D 298 Squadron Gilze-Rijen 03.20   
D-665 CH-47D 298 Squadron Gilze-Rijen 03.20  spec.tail 75yrs 298sqn
D-666 CH-47D 298 Squadron Gilze-Rijen 03.20  specail paint 75yrs
D-667 CH-47D 298 Squadron Gilze Rijen 03.20  spec.tail 75yrs 298sqn
           
D-890 CH-47F Boeing Baltimore 04.19  
D-891 CH-47F 302 Squadron Ft Hood, USA 03.15  
D-892 CH-47F Boeing Baltimore 04.19  
D-893 CH-47F 302 Squadron Ft Hood, USA 11.16  
D-894 CH-47F 302 Squadron Ft Hood, USA 11.16  
D-895 CH-47F 302 Squadron Ft Hood, USA 11.13  
          .
Q-01 AH-64D 301 Squadron Gilze-Rijen 01.19  
Q-02 AH-64D 302 Squadron Ft Hood, USA 11.13  
Q-03 AH-64D 302 Squadron Ft Hood, USA 11.13  
Q-04 AH-64D 301 Squadron Gilze-Rijen 03.20  
Q-05 AH-64D 301 Squadron Gilze-Rijen 03.20  
Q-06 AH-64D 302 Squadron Ft Hood, USA 04.15  
Q-07 AH-64D 302 Squadron Ft Hood, USA 10.16  
Q-08 AH-64D 301 Squadron Gilze Rijen 09.19  
Q-09 AH-64D 301 Squadron Gilze Rijen 03.20  
Q-10 AH-64D 301 Squadron Gilze- Rijen 02.20  
Q-11 AH-64D 302 Squadron Ft Hood, USA 11.13  
Q-12 AH-64D 302 Squadron Ft Hood, USA 11.16  
Q-13 AH-64D 301 Squadron Gilze-Rijen 10.19  
Q-14 AH-64D 301 Squadron Gilze-Rijen 03.20  
Q-15 AH-64D w/o 17-3-2015 Gao, Mali 03.15  
Q-16 AH-64D 301 Squadron Gilze-Rijen 02.20  
Q-17 AH-64D 301 Squadron Gilze-Rijen 03.20  
Q-18 AH-64D LCW Woensdrecht 03.20  
Q-19 AH-64D LCW Woensdrecht 03.20  
Q-20 AH-64D w/o 29-08-2004 Afghanistan 08.04  
Q-21 AH-64D 301 Squadron Gilze-Rijen 06.19  
Q-22 AH-64D 301 Squadron Gilze-Rijen 03.20  
Q-23 AH-64D 301 Squadron Gilze-Rijen 01.20  
Q-24 AH-64D 301 Squadron Gilze Rijen 03.20  
Q-25 AH-64D 301 Squadron Gilze Rijen 03.20  
Q-26 AH-64D 301 Squadron Gilze Rijen 03.20  
Q-27 AH-64D 302 Squadron Ft Hood, USA 01.17  
Q-28 AH-64D 302 Squadron Ft Hood, USA 10.16  
Q-29 AH-64D 301 Squadron Gilze Rijen 02.20  
Q-30 AH-64D 301 Squadron Gilze-Rijen 08.19  
          .
R-01 AB-412SP ex 303 Squadron ex Leeuwarden 06.15  to Peru as HAL460
R-02 AB-412SP ex 303 Squadron ex Leeuwarden 06.15  to Peru as HAL461
R-03 AB-412SP ex 303 Squadron ex Leeuwarden 06.15  to Peru as HAL462
          .
S-400 AS.532U2 stored Gilze-Rijen 11.18  
S-419 AS.532U2 o/h Heli-One Norway 03.20  
S-433 AS.532U2 stored Gilze-Rijen 11.18  
S-438 AS.532U2 stored Gilze-Rijen 11.18  
S-440 AS.532U2 300 Squadron Gilze-Rijen 03.20  
S-441 AS.532U2 300 Squadron Gilze-Rijen 03.20 grey c/s
S-442 AS.532U2 300 Squadron Gilze-Rijen 03.20  
S-444 AS.532U2 300 Squadron Gilze-Rijen 01.20  
S-445 AS.532U2 300 Squadron Gilze-Rijen 03.20 grey c/s
S-447 AS.532U2 300 Squadron Gilze-Rijen 04.19  
S-450 AS.532U2 stored Gilze-Rijen 11.18  
S-453 AS.432U2 300 Squadron Gilze-Rijen 09.19 grey c/s 
S-454 AS.532U2 300 Squadron Gilze-Rijen 01.20 grey c/s  
S-456 AS.532U2 o/h Heli-One Norway 01.20  
S-457 AS.532U2 grounded Gilze-Rijen 11.18  
S-458 AS.532U2 300 Squadron Gilze-Rijen 11.18 .TDY Hohenfels
S-459 AS.532U2 300 Squadron Gilze-Rijen 01.20  
           
N 088 NH90-NFH LCW Woensdrecht 10.19  
N 102 NH90-NFH maintenance NHI Italië 08.19  
N 110 NH90-NFH 860 Squadron De Kooy 09.19  
N 164 NH90-NFH maintenace NHI Italië 08.19  
N 175 NH90-NFH LCW Woensdrecht 08.19  
N 195 NH90-NFH 860 Squadron De Kooy 09.19  
N 227 NH90-NFH 860 Squadron De Kooy 02.20  
N 228 NH90-NFH 860 Squadron De Kooy 03.20  
N 233 NH90-NFH 860 Squadron De Kooy 03.20  
N 234 NH90-NFH maintenance NHI Italië 08.19  
N 258 NH90-NFH 860 Squadron De Kooy 07.18  
N 277 NH90-NFH maintenance NHI Italië 08.19  
N 316 NH90-NFH storage Gilze Rijen 01.20  
N 317 NH90-NFH 860 Squadron De Kooij 02.20  
N 318 NH90-NFH 860 Squadron De Kooy 03.20  
N 319 NH90-NFH 860 Squadron De Kooy 03.20  on HMS De Ruyter
N 324 NH90-NFH LCW Woensdrecht 09.19  
N 325 NH90-NFH 860 Squadron De Kooy 10.19  on HMS Groningen
N 326 NH90-NFH 860 Squadron De Kooy 03.20  
N 327 NH90-NFH 860 Squadron De Kooy 03.20  
           
           
          updated 31-03-2020

 * Groot onderhoud LCW is op Woensdrecht (NL)

 * Airbus helicopters Duitsland is op Kassel Calden (D)

 * NHI Italie is bij Leonardo op Venezia Marco Polo (I)

 * Heli One is bij EADS op Stavenger (NO)

 

AB-412 Griffon

Voor Search and Rescue (SAR) taken heeft de Koninklijke Luchtmacht sinds 1994 drie AB-412SP reddingshelikopters in dienst. Vanaf vliegbasis Leeuwarden worden de helikopters ingezet voor het opsporen en redden van jachtvliegers die hun toestel boven zee moeten verlaten. Eén van de helikopters is altijd 24 uur per dag inzetbaar vanaf de Vliehors-range op Vlieland. De toestellen zijn vanwege hun reddingstaak in fel geel en rood gespoten en wordt vanwege deze gele kleur ook wel Foto: Defensieliefkozend 'Tweety' genoemd.

De SAR helikopters zijn gestationeerd op de Vliegbasis Leeuwarden.  De toestellen zijn ingedeeld bij het 303 Squadron en maken sinds juli 2008 ook deel uit van het Defensie Helikopter Commando.


Achtergronden

In maart 1991 werd bepaald dat de Alouette III op korte termijn vervangen moest worden. Vervolgens werd in oktober 1992 het contract getekend voor de aanschaf van drie AB-412SP helikopters van de Italiaanse fabrikant Agusta.

De Bell 412 werd ontwikkeld uit de zeer succesvolle Bell 212. De Bell 412 kreeg een vierbladige hoofdrotor en werd aan de binnenkant totaal opnieuw ingericht. Ook de prestaties werden verbeterd. Zo kreeg de Bell 412 een groter vliegbereik, een langere vluchtduur en een hogere kruissnelheid. Agusta kreeg de licentierechten en bouwde het toestel onder de naam Agusta-Bell AB-412 Griffon.Foto: Jan Beima / www.sar303sqn.nl

Typerend voor de AB-412 zijn de op het ski-onderstel aangebrachte opblaasbare drijvers, die in noodgevallen moeten verhinderen dat de heli na een landing op zee zinkt. Ook is aan boord van de AB-412 SP een opblaasbare boot aanwezig. Deze biedt plaats aan 10 personen. Specifiek voor de reddingsrol zijn verder de lier aan de rechterzijde van de romp en het 'night sun' zoeklicht dat onder de neus kan worden gemonteerd. In de neus is bovendien een weerradar ondergebracht.

De AB-412SP verving begin 1994 de Alouette III, die ongeveer 25 jaar dienst heeft gedaan als de helikopter van de SAR-squadron. Toen luisterde de unit overigens nog naar de naam SAR-vlucht. Eind 1998 werd de SAR-vlucht omgedoopt in 303 Squadron.


Operationele inzet

Jaarlijks voert de SAR zo'n 150 vluchten uit. Dat is gemiddeld 3 keer per week, maar in de zomerperiode is dat soms drie keer per etmaal. Het SAR-squadron werkt tijdens reddingswerkzaamheden nauw samen met vrijwilligers van de Koninklijke Nederlandse Redding Maatschappij (KNRM). Tijdens een actie zijn er altijd vijf bemanningsleden aan boord van de SAR-helikopter. Er zijn twee vliegers waarvan één de gezagvoerder is, een hoistoperator (de persoon die de lier bedient waarmee de drenkeling uit het water wordt gehaald), een redder en een verpleegkundige. De bemanningsleden hebben, naast de verpleegkundige, allemaal een aanvullende medische opleiding gevolgd. Dit is noodzakelijk voor eventuele medische assistentie tijdens de vlucht.

Foto: Defensie
Naast de reddingstaak zet de luchtmacht de SAR-helikopters in voor het vervoer van patiënten vanaf de waddeneilanden naar ziekenhuizen op het vasteland en voor het redden van drenkelingen. Aan boord is medische apparatuur geplaatst waaronder een zuurstofpaneel en hartbewakingsapparatuur. De helikopter kan drie liggende patiënten vervoeren.


Technische specificaties

Afmetingen :

Lengte  14 meter
Hoogte 4,60 meter
Breedte 2,80 meter

Cabine  2,34 x 2,44 meter 
Hoofdrotor 4 bladen lengte 7 meter (diameter 14 meter) 324 RPM 
Staartrotor 2 bladen lengte 1,3 meter (diameter 2,6 meter) 1661 RPM 

Motoren :

Pratt & Whitney PT6T-3B Twinpac
Vermogen 2 x 800 PK (1600) continue; 2 x 900 PK (1800) gedurende maximaal 5 minuten; 1 x 970 PK maximaal single engine gedurende 30 minuten 

Gewicht : leeg 2935 kg; maximaal 5400 kg
Snelheid : kruissnelheid 216 km/uur; maximaal 255 km/uur
Vliegbereik : 650 km / 3 uur met kruissnelheid
Vlieghoogte : maximaal 4816 meter (16.000 voet)
Fabrikant : Agusta (onder licentie van Bell helikopters)
Kleur : Geel
Passagiers : 13 zittende passagiers
Extra : Communicatiemiddelen marifoon (onder andere voor contact met centrale post ambulance), C-2000 
Navigatiemiddelen VOR, TACAN, ILS; ADF, Doppler, GPS, R-NAV, Weerradar 
Overige apparatuur Nightsun zoeklicht (1600 Watt); reddingsvlot voor 10 personen; automatisch opblaasbare drijvers voor noodlandingen op het water 
Optionele medische apparatuur 1 brancard, zuurstofpaneel + beademingsapparatuur, propaq.suction unit; defibrillator; eerste hulp tas; aansluitingsmogelijkheid couveuse.

 


Registraties

Onderstaand volgt een overzicht van alle registratienummers met vervolgens de fabrieksregistratie, type-aanduiding, constructienummer, datum in dienst, datum uit dienst en eventuele opmerkingen. Aanvullingen en/of correcties zijn welkom op dhc@gras-spotters.nl.

registratie fabrieksreg. type c/n in dienst uit dienst opmerking
R-01 I-.... AB412SP 25630 ??.03.94 active
R-02 I-.... AB412SP 25638 ??.02.94 active
R-03 I-.... AB412SP 25641 ??.05.94 active

SH-14 Lynx

Het Defensie Helikopter Commando (DHC) beschikt voor maritieme operaties over een aantal SH-14D Lynx helikopters. Primair opereert de Lynx vanaf een fregat, vanwaar ze worden ingezet voor het verkennen van de omgeving van het scheepsverband op zoek naar vijandelijke Foto: Edwin Daalderschepen en onderzeeboten. Ook wordt de helikopter ingezet voor het transport van troepen en search-and-rescue.
De Lynx vloot is gestationeerd op Maritiem Vliegkamp De Kooy en wordt vanaf 2010 geleidelijk vervangen door nieuwe NH-90 helikopters.

Achtergronden

De Westland Lynx is een helikopter die ontworpen is door de Britse fabrikant Westland in samenwerking met het Franse Aerospatiale. Eind jaren zestig werkten Westland en Aerospatiale samen aan de ontwikkeling van drie helikopters: de Puma, de Gazelle en de Lynx. Aerospatiale nam het leeuwendeel van de ontwikkeling van de eerste twee typen voor zijn rekening, terwijl Westland het grootste deel van de Lynx ontwierp. Het toestel werd gebouwd in Westland's fabriek in Yeovil. De helikopter vloog voor het eerst op 21 maart 1971 als de Westland WG.13. Hoewel de helikopter aanvankelijk bedoeld was voor civiel en maritiem gebruik, leidde militaire interesse tot de ontwikkeling van de Army and Navy Lynx, die in gebruik werd genomen in 1977 en later in gebruik is genomen in de strijdkrachten van meer dan een dozijn naties, waaronder Nederland. De Lynx is één van de wendbaarste helikopters in de wereld en is onder andere in staat zogenaamde backflips uit te voeren.Foto: Edwin Daalder
De Lynx is oorspronkelijk ontworpen voor het opsporen en uitschakelen van vijandelijke oppervlakteschepen en onderzeeboten. Met een dipping-sonar (die onder de helikopter in het water wordt gedompeld) kunnen onderzeeboten worden opgespoord. Voor de eventuele uitschakeling van onderzeeboten kan de Lynx twee doelzoekende Mk46 torpedo's meenemen. Met de Forward Looking Infra-Red camera kan ook 's nachts gepatrouilleerd worden en indien nodig kan in de deuropening een machinegeweer van 7,62 mm worden geïnstalleerd. Voor zelfbescherming is hij voorzien van chaff en flares.
De Nederlandse marine vliegt sinds 1978 met de Lynx. Aanvankelijk waren er 24 stuks in drie verschillende varianten. De UH-14A (6 stuks) was de opvolger van de Agusta Bell 204 helikopter en was bedoeld voor opleidingen en SAR taken. De SH-14B (10 stuks) en de SH-14C (8 stuks) waren ten behoeve van de onderzeebootbestrijding vanaf fregatten. Vanaf 1993 zijn alle typen gestandaardiseerd naar één multi-role versie, de SH-14D.
De taken waarvoor de SH-14D wordt ingezet zijn Search and Rescue, Special Forces (DSI), transport, onderzeebootbestrijding (Anti Submarine Warfare) en oppervlakteoorlogvoering (Anti Surface Warfare). De Lynx helikopter vervult een belangrijke search-and-rescue functie: 24 uur per dag, 7 dagen per week staat een helikopter klaar op vliegkamp De Kooy om uit te vliegen bij een calamiteit op de Noordzee. Met de lier worden drenkelingen uit het water of patiënten van schepen gehesen. Aan boord gaat dan ook een arts mee. Met de Lynx worden ook transporttaken uitgevoerd zoals het overbrengen van mensen en materiaal tussen schepen of het afzetten van een arrestatieteam aan boord van een verdacht schip. Arrestatieteams bestaan uit speciaal getrainde mariniers die worden ingezet bij het handhaven van handelsembargo’s of acties tegen piraterij.
Thuisbasis van de SH-14D is vliegveld De Kooy nabij Den Helder. Tot voor kort viel de Lynx-vloot onder de Groep Maritieme Helikopters van de Koninklijke Marine. Echter vanaf 4 juli 2008 is die groep opgegaan in het Defensie Helikopter Commando (DHC) vallend onder het bevel van de Koninklijke Luchtmacht. Het DHC heeft twee Lynx squadrons: 7 en 860. Het 7 Squadron is het opleidings- en SAR squadron en 860 Squadron opereert vanaf schepen.  Uiterlijk 2013 zal de SH-14D volledig vervangen zijn door de NH-90.

Technische specificaties

Afmetingen : Rotordiameter 12,8 m
Rompgrootte (LxH)  12m x 3,2 m
Gewicht : 4875 kg
Vliegbereik : 590 km
Snelheid : kruissnelheid 120 knopen (220 km/u)
maximum snelheid 135 knopen (250 km/u)
Motoren : twee maal Rolls-Royce GEM 42
Bewapening : 2 torpedo's; 1 machinegeweer 7,62 mm
Sensoren : dipping-sonar; radar; FLIR (Forward Looking Infra-Red)
Bemanning : Standaard 3Lynx

Registraties

Onderstaand volgt een overzicht van alle registratienummers met vervolgens de fabrieksregistratie, type-aanduiding, constructienummer, datum in dienst, datum uit dienst en eventuele opmerkingen.
Aanvullingen en/of correcties zijn welkom op dhc@gras-spotters.nl.
registratie fabrieksreg. type c/n in dienst uit dienst opmerking
260 G-17-1 SH-14D WA003 ??.??.?? xx.xx.12? wfu, storage De Kooy
261 G-17-? SH-14D WA007 12.12.76 active
262
G-17-?
SH-14D WA014 ??.??.?? xx.xx.11 wfu, storage De Kooy
263 G-17-? UH-14A WA020 ??.??.?? 01.04.82 w/o
264 G-17-3 SH-14D WA022 ??.??.?? xx.03.09 wfu, instructional Gilze-Rijen
265 G-17-4 SH-14D WA023 ??.??.?? xx.06.09 wfu, storage De Kooy
266 G-17-20 SH-14D WA076 ??.??.?? xx.xx.11 wfu, storage Woensdrecht?
267 G-17-? SH-14D WA086 ??.??.?? xx.xx.11 wfu, storage De Kooy
268 G-17-20 SH-14D WA105 ??.??.?? xx.11.09 wfu, instructional Gilze-Rijen
269 G-17-5 SH-14D WA108 ??.??.?? xx.12.05 wfu, storage Gilze-Rijen
270 G-17-? SH-14D WA112 ??.??.?? ??.01.07 wfu, storage Gilze-Rijen
271 G-17-22 SH-14D WA118 ??.??.?? ??.06.06 wfu, storage Gilze-Rijen
272 G-17-23 SH-14D WA124 ??.??.?? xx.xx.11 wfu, storage De Kooy
273 G-17-20 SH-14D WA130 ??.??.?? active
274 G-17-? SH-14D WA137 ??.??.?? xx.01.10 wfu, storage De Kooy
275 G-17-? SH-14B WA143 ??.??.?? 31.03.82 w/o
276 G-17-25 SH-14D WA174 ??.??.?? xx.10.06 wfu, storage Gilze-Rijen
277 G-17-26 SH-14D WA194 ??.??.?? xx.xx.11 captured Lybia
278 G-17-27 SH-14D WA197 ??.??.?? xx.01.09 wfu, storage De Kooy
279 G-17-28 SH-14D WA198 ??.??.?? active
280 G-17-29 SH-14D WA206 ??.??.?? active
281 G-17-30 SH-14D WA211 ??.??.?? active
282 G-17-31 SH-14D WA215 ??.??.?? 10.11.98 w/o
283 G-17-32 SH-14D WA219 ??.??.?? active

SA.316 Alouette III

Met de komst van de nieuwe helikoptertypen is de oude vertrouwde Alouette III helikopter zo goed als verdwenen uit het luchtmacht inventaris. Momenteel zijn nog slechts vier toestellen operationeel. De Alouette III-helikopter is sinds 1964 in dienst en hiermee het langst dienende toestel in de historie van de Koninklijke Luchtmacht.

Foto: Eric Vorstenbosch / DefensieDe taakstelling voor deze helikopter is de laatste jaren sterk veranderd. Werd de Alouette voorheen nog ingezet bij verschillende vredesoperaties (Cambodja, Turkije, Bosnië), op dit moment bestaat de hoofdtaak van de Alouette III uit het uitvoeren van VIP-vluchten, Royal Flights en foto- en calibratievluchten.

De Alouettes zijn ingedeeld bij het 300 Squadron en opereren vanaf september 2008 vanaf de vliegbasis Gilze-Rijen.


Achtergronden

De Aérospatiale Alouette III is een lichte eenmotorige helikopter, oorspronkelijk geproduceerd door de Franse firma Sud-Aviation (later Aérospatiale en nu de Eurocopter Group). Eén van de kenmerken van het toestel is het karakteristieke metalige geluid dat hij tijdens de vlucht produceert. Een ander kenmerk van van de Alouette III is de in de romp overlopende ovaalvormige glazen cockpit. Deze constructie maakt van de Alouette III één van de helikopters met het beste uitzicht.

Foto: Ad VercruijsseDe Alouette III is voortgekomen uit de Alouette II. Het prototype van de Alouette III was de SE-3160, die in februari 1959 voor het eerst vloog. Vanaf 1969 kwam de verbeterde SA-316B beschikbaar. Deze versie had een sterkere transmissie en een hoger maximum startgewicht, maar had nog steeds dezelfde Turboméca Artouste asturbinemotor met een vermogen van 550 pk, die al in het prototype werd gebruikt. Deze motor behield zijn volledige vermogen tot een vlieghoogte van 5000 meter. In begin zeventiger jaren kwam de SA-319B in productie, die was uitgerust met een andere motor, de Astazou XIV, die minder brandstof verbruikte en een vermogen van 660 pk had. De Alouette III is de succesvolste van de Alouette-helikopterfamilie. De productie van de Alouette III eindigde in 1979, na een totale productie van 1480 stuks; hierbij zijn de bijna 500 onder licentie geproduceerde toesellen in India en Roemenië niet inbegrepen.

Tussen 1964 en 1969 werden 77 helikopters van het type SE-3160 geleverd aan de toenmalige Groep Lichte Vliegtuigen van de Koninklijke Landmacht. Hiervan werden er 27 geassembleerd door de N.V. Lichtwerk in Hoogeveen. Deze helikopters vervingen de verouderde Hiller H-23B’s en werden gelegerd op de Vliegbasis Deelen bij het 300 Squadron en op de Vliegbasis Soesterberg bij het 298 Squadron. Alle Nederlandse Alouettes waren aanvankelijk egaal donkergroen geschilderd, maar vanaf 1982 werd een zwart-bruin camouflageschema ingevoerd.

Vijf van de 77 Alouettes waren eigendom van de Koninklijke Luchtmacht ter vervanging van de gedateerde Alouette II's die vanaf 1959 werden gebruikt voor Search and Rescue (SAR)-taken. Deze SAR-Alouette III's kregen opblaasbare drijvers onder de skids en aan de romp en een lier om drenkelingen uit zee te takelen. De groene beschildering werd aangevuld met een reflecterende signaalkleur op de neus, de achterzijde van de romp en de verticale staartvlakken en de letters 'RESCUE' in witte letters. De SAR helikopters vanaf de Vliegbasis Leeuwarden en Terschelling, waar ze klaarstonden om eventueel in zee gestorte vliegers op te vissen. Dit gebeurde door de Foto: Erik Frikke
jaren heen geregeld omdat Terschelling vroeger het luchtmacht oefenterrein Jackpot Range (Noordsvaarder) lag en op Vlieland de Cornfield Range (Vliehors).

De Nederlandse Alouettes kregen internationale bekendheid door het demonstratieteam 'The Grasshoppers' dat tussen 1973 en 1995 het publiek in binnen- en buitenland charmeerde met een buitengewoon spectaculaire show. Vijf Alouettes werden aanvankelijk wit zwart gestreept geverfd maar later werd het bekende rood wit blauw patroon geintroduceerd.

Nu zijn er nog slechts vier exemplaren over. Een groot deel van de Alouette III helikopters (30 stuks) werd terugverkocht aan Eurocopter in verband met de aankoop van de Cougar. Daarnaast zijn er exemplaren verkocht aan civiele partijen, musea, technische scholen en de luchtmachten van Tsjaad, Malta en Pakistan. De overgebleven toestellen zijn na groot onderhoud in Zwitserland donkerblauw geschilderd en zijn op de SA-316B standaard gebracht. Vergeleken met de SE3160 hebben ze nu een speciaal versterkte transmissie, die een maximum startgewicht van 2200 kg mogelijk maakt. Ook werd de constructie versterkt en beschikken de cockpits over kogelwerend glas. De vier toestellen vormen als de Royal Flight/VIP Flight één van de transportmogelijkheden van het Koninklijk Huis, de ministers en andere hoogwaardigheidsbekleders.


Operationele inzet

De Alouettes zijn met name in de jaren negentig actief ingezet. Zo werd aansluitend op de Golfoorlog in 1991 een periode gevlogen voor de hulp aan Koerden op de grens van Noord-Irak en Turkije. Tijdens deze humanitaire VN-operatie Provide Comfort werden drie Alouette-helikopters en personeel van het 298 squadron ingezet ter assistentie van het 11e Genie Hulpbataljon van de Koninklijke Landmacht. De belangrijkste opdrachten voor de Alouettes waren liaisonopdrachten door het hele gebied in Irak dat werd bezet door eenheden van de geallieerde 'Joint Task Force'. Verder werden er pendelvluchten gemaakt tussen het provisorische Amerikaanse Foto: Defensie
vliegveld bij Silopi en Diyarbakir in Zuid-Oost Turkije. Ook werden er veel vlieguren gemaakt voor Artsen zonder Grenzen dat van meet af aan in de bergkampen actief was.

Daarna volgden nog de European Community Monitoring Missions in het voormalige Joegoslavië en VN-taken in Cambodja in het kader van UNTAC. Voor de monitoring-missies van de Europese Gemeenschap vervoerden drie Alouettes teams met EG-diplomaten die moesten toezien op de naleving van het zogenoemde akkoord van Brioni (1991). Dat akkoord voorzag onder meer in een staakt-het-vuren tussen Slovenië, Kroatië en de Federale Republiek van Joegoslavië. Er gingen begin jaren negentig ook Alouettes naar Cambodja. Aanvankelijk drie en daarna vier Alouettes ondersteunden daar een 750 man sterk Nederlands Mariniersbataljon. De Alouettes volbrachten in Cambodja zo'n 1.845 opdrachten en maakten 2.580 vlieguren vol.

De Alouettes verzorgden daarnaast ook VIP-transport en vluchten voor het Koninklijk Huis. Tot slot volgden nog uitzendingen naar Bosnië ten behoeve van de IFOR-vredesmacht.


Technische specificaties

Afmetingen : lengte 10.17 meter
hoogte 2.97 meter
rotordiameter 11.00 meter
Motoren : Turbomeca IIIBI
Vermogen 500 pk
Gewicht : maximaal 2.100 kg
Snelheid : maximaal 210 km/uur
Vliegbereik : 505 km
Plafond : 6500 meter
Kleur : Royal blauw
Passagiers : drie à vierAlouette III

Registraties

Onderstaand volgt een overzicht van alle registratienummers met vervolgens de fabrieksregistratie, type-aanduiding, constructienummer, datum in dienst, datum uit dienst en eventuele opmerkingen. Aanvullingen en/of correcties zijn welkom op dhc@gras-spotters.nl.

registratie fabrieksreg. type c/n in dienst uit dienst opmerking
A-177 F-.... SE3160 1177 09.03.64 20.03.97 verkocht civiele markt
A-208 F-.... SE3160 1208 24.06.64 31.10.96 verkocht civiele markt
A-209 F-.... SE3160 1209 26.06.64 27.07.96 verkocht Malta
A-217 F-.... SE3160 1217 28.09.64 23.07.96 ingeruild Eurocopter
A-218 F-.... SE3160 1218 30.09.64 31.10.96 verkocht civiele markt
A-226 F-.... SE3160 1226 03.11.64 01.05.95 ingeruild Eurocopter
A-227 F-.... SE3160 1227 02.11.64 27.06.96 verkocht civiele markt
A-235 F-.... SE3160 1235 21.12.64 22.01.97 verkocht civiele markt
A-236 F-.... SE3160 1236 01.12.64 28.08.75 verongelukt
A-246 F-.... SE3160 1246 26.01.65 23.06.98 verkocht civiele markt
A-247 F-.... SA316B 1247 26.01.65 active  
A-253 F-.... SE3160 1253 10.02.65 22.03.00 i/a Gilze-Rijen
A-254 F-.... SE3160 1254 16.02.65 08.02.80 verongelukt
A-260 F-.... SE3160 1260 04.03.65 16.06.98 i/a De Kooy
A-261 F-.... SE3160 1261 08.03.65 16.06.98 i/a VTOC Amsterdam
A-266 F-.... SE3160 1266 10.03.65 09.08.94 verkocht Pakistan
A-267 F-.... SE3160 1267 10.03.65 01.05.95 ingeruild Eurocopter
A-274 F-.... SE3160 1274 01.04.65 02.03.67 verongelukt
A-275 F-.... SA316B 1275 28.04.65 active  
A-281 F-.... SE3160 1281 19.05.65 01.05.95 ingeruild Eurocopter
A-282 F-.... SE3160 1282 24.05.65 17.05.70 verongelukt
A-292 F-.... SA316B 1292 05.07.65 active  
A-293 F-.... SE3160 1293 29.06.65 02.12.94 i/a ROC Schiphol
A-301 F-.... SA316B 1301 04.08.65 active  
A-302 F-.... SE3160 1302 04.08.65 25.01.95 verkocht Tsjaad
A-307 F-.... SE3160 1307 23.09.65 23.07.96 ingeruild Eurocopter
A-319 F-.... SE3160 1319 27.10.65 22.07.93 i/a Gilze-Rijen
A-324 F-.... SE3160 1324 12.11.65 10.07.96 ingeruild Eurocopter
A-336 F-.... SE3160 1336 24.12.65 01.05.95 ingeruild Eurocopter
A-342 F-.... SE3160 1342 20.01.66 25.01.95 verkocht Tsjaad
A-343 F-.... SE3160 1343 21.01.66 08.10.96 i/a Soesterberg??
A-350 F-.... SE3160 1350 17.03.66 01.11.97 verkocht civiele markt
A-351 F-.... SE3160 1351 15.03.66 01.10.90 verongelukt
A-366 F-.... SE3160 1366 27.04.66 10.01.95 i/a Gilze-Rijen
A-374 F-.... SE3160 1374 03.06.66 06.08.96 ingeruild Eurocopter
A-382 F-.... SE3160 1382 05.07.66 13.08.70 verongelukt
A-383 F-.... SE3160 1383 04.07.66 01.05.95 ingeruild Eurocopter
A-390 F-.... SE3160 1390 19.07.66 16.07.96 ingeruild Eurocopter
A-391 F-.... SE3160 1391 13.07.66 22.07.93 storage Gilze-Rijen
A-398 F-.... SE3160 1398 13.09.66 31.10.96 verkocht civiele markt
A-399 F-.... SE3160 1399 26.09.66 27.09.96 verkocht Malta
A-406 F-.... SE3160 1406 28.10.66 30.03.84 verongelukt
A-407 F-.... SE3160 1407 20.10.66 06.08.96 ingeruild Eurocopter
A-414 F-.... SE3160 1414 16.12.66 01.05.95 ingeruild Eurocopter
A-415 F-.... SE3160 1415 16.12.66 30.07.70 verongelukt
A-451 - SE3160 1451 16.10.67 01.11.97 verkocht civiele markt
A-452 - SE3160 1452 10.11.67 23.07.96 ingeruild Eurocopter
A-453 - SE3160 1453 10.11.67 16.07.96 ingeruild Eurocopter
A-464 - SE3160 1464 16.12.67 16.07.96 ingeruild Eurocopter
A-465 - SE3160 1465 02.02.68 23.01.96 pres. MLM Soesterberg
A-470 - SE3160 1470 27.12.67 29.07.88 verongelukt
A-471 - SE3160 1471 07.02.68 06.07.97 verkocht civiele markt
A-482 - SE3160 1482 08.03.68 26.07.96 verkocht civiele markt
A-483 - SE3160 1483 14.03.68 22.01.97 verkocht civiele markt
A-488 - SE3160 1488 17.04.68 22.01.97 verkocht civiele markt
A-489 - SE3160 1489 22.04.68 01.07.97 verkocht civiele markt
A-494 - SE3160 1494 03.05.68 01.07.97 verkocht civiele markt
A-495 - SE3160 1495 07.06.68 12.03.97 verkocht civiele markt
A-499 - SE3160 1499 21.06.68 27.06.96 verkocht civiele markt
A-500 - SE3160 1500 05.08.68 01.07.97 verkocht civiele markt
A-514 - SE3160 1514 16.10.68 31.10.96 verkocht civiele markt
A-515 - SE3160 1515 16.10.68 20.03.97 verkocht civiele markt
A-521 - SE3160 1521 11.12.68 01.11.97 verkocht civiele markt
A-522 - SE3160 1522 17.12.68 12.12.97 i/a VTOC Schiphol Oost
A-528 - SE3160 1528 20.12.68 29.07.96 verkocht civiele markt
A-529 - SE3160 1529 21.02.69 29.07.96 verkocht civiele markt
A-535 - SE3160 1535 21.03.69 07.10.96 verkocht civiele markt
A-536 - SE3160 1536 21.03.69 10.07.96 ingeruild Eurocopter
A-542 - SE3160 1542 31.03.69 20.03.97 verkocht civiele markt
A-543 - SE3160 1543 08.04.69 20.03.84 verongelukt
A-549 - SE3160 1549 08.04.69 05.07.96 verkocht civiele markt
A-550 - SE3160 1550 08.07.69 05.07.96 verkocht civiele markt
             
H-08 F-.... SE3160 1308 14.02.66 08.10.71 verongelukt
H-20 F-.... SE3160 1320 18.02.66 13.12.93 pres. MLM Soesterberg
H-67 F-.... SE3160 1367 06.05.66 10.08.94 verkocht Pakistan
H-75 F-.... SE3160 1375 10.06.66 10.08.94 verkocht Pakistan
H-81 F-.... SE3160 1381 08.07.66 09.08.94 verkocht Pakistan

AS.532 Cougar

De zeventien Cougar middelzware transporthelikopters worden onder meer ingezet voor troepentransport, bevoorrading en gewondentransport bij operaties van de Luchtmobiele Brigade van de landmacht. Zeven Cougars zijn geschikt gemaakt om ook vanaf het amfibische transportschip van de Koninklijke Marine te kunnen opereren. Foto: Mark de GreeuwDaartoe zijn ze bovendien voorzien van opblaasbare drijvers om, indien nodig, de helikopter op het water drijvend te houden.


De Cougars zijn gestationeerd op de vliegbasis Gilze-Rijen bij het 300 squadron.


Achtergronden

Op 29 oktober 1993 is met de firma Eurocopter het contract getekend voor de aanschaf van zeventien AS532U2 Cougars. Conform de planning zijn in 1996 tien Cougars aan de KLu afgeleverd, de overige zeven in 1997. Alle toestellen zijn uitgerust met het ‘Health and Usage Monitoring System (HUMS)’. Het HUMS vergroot de vliegveiligheid doordat een beter inzicht in het gebruik en de technische toestand van de individuele helikopter wordt gegeven.Foto: Ruben Schipper

De geschiedenis van de Cougar gaat terug tot de Frans-Britse SA330 Puma-helikopter. Deze uit 1965 stammende middelzware tactische ondersteuningshelikopter was vooral bedoeld voor het vervoer van mensen en materieel direct in de gevechtszone. Later werd de Puma door de Franse tak van Eurocopter verlengd en verzwaard. Het resultaat was de AS332 Super Puma, waaruit weer een specifieke militaire versie werd ontwikkeld: de Cougar. Ten opzichte van de Puma is de Cougar meer dan twee meter langer en kan hij tweemaal zoveel brandstof meevoeren. Verder neemt de Cougar 50 procent meer lading mee over een grotere afstand en is hij ook nog eens sneller.
De tweemotorige Cougar heeft een vierbladige hoofdrotor en een langgerekte vloeiende vorm. Het toestel heeft een intrekbaar landingsgestel, waarvan de hoofdwielen zijn ondergebracht in uitbouwen aan de achterkant van de romp. De schuifdeuren aan de zijkanten vergemakkelijken snel in- en uitstappen.

De Cougar transporthelikopters zijn uitgerust met een uitgebreid zelfbeschermingspakket. Eén van de zelfbeschermingsmiddelen is het ISPS (Integrated Self Protection System). Dit computer gestuurde systeem bestaat uit het MAWS (Missile Approach Warning System), de RWR (Radar Warning Receiver) en een Advanced Counter Measures Set (ACMS). Het MAWS zorgt er voor dat de bemanning bij eventuele raketaanvallen wordt gewaarschuwd. Het systeem kan aan de hand van uitgezonden UV-straling van een raket het gevaar analyseren. De RWR zorgt er voor dat de bemanning wordt gewaarschuwd wanneer zij gevolgd wordt door een radarsysteem. Zowel radarsystemen in (jacht)vliegtuigen, raketten als ook Foto: Kees van der Veldenradarstations op de grond worden door dit systeem herkend. Het ACMS zorgt voor het uitwerpen van de juiste tegenmaatregelen. Daarnaast beschikt een Cougar over flares (gekoppeld aan het MAWS) en over chaff (gekoppeld aan de RWR). Flares zijn een soort van fakkels die een enorme hitte uitstralen en bij een raketaanval uit één van de zes speciale houders geschoten kunnen worden om de raket te misleiden. Chaff is een soort wolk van zilverpapier die gebruikt wordt bij het aanstralen door een radar. Naast het uitschieten van chaff zal de helikopter ook een speciale beweging inzetten.

Afhankelijk van de missie kan de crew van de Cougar worden uitgebreid met een zogeheten 'doorgunner'. De loadmaster en doorgunner bedienen dan de in de zijdeur geplaatste wapens type FN MAG 7.62mm boordwapens.


Operationele inzet

In de loop der jaren is de Cougar meerdere keren tijdens missies ingezet. In 2001 en 2002 vervulde een Cougar-helikopterdetachement met vijf toestellen een belangrijke rol in Bosnië in het kader van de Stabilisation Force (SFOR). De luchtmachtheli's werden ingezet voor diverse transporttaken. Eén van de belangrijkste taken was de inzet voor medische evacuatie door het IRT, het Incident Response Team. Voor dit doel stond 24 uur per etmaal een helikopter gereed. Deze heli had voor deze taak medische apparatuur aan boord en was speciaal uitgerust met een lier. Aan de bemanning was een medisch specialist toegevoegd.Foto: Defensie / archief 300 Sqn

In 2004 heeft de Cougar in Irak de taken van het Chinook helikopterdetachement overgenomen. De Cougars transporteerden personeel en materieel en stonden 24-uur per dag stand-by als MEDEVAC voor de Nederlandse Battle Group. Daarnaast leverde een Cougar bijstand tijdens de eerste vrije verkiezingen in Irak met het vervoer van de stembiljetten van As Salman en Bussaya naar As Samawah. Op dit moment worden de Cougars ingezet in Afghanistan ter ondersteuning van de Task Force Uruzgan (TFU).

Samen met de Chinook is de Cougar ook inzetbaar voor brandbestrijding. Beide helikopters kunnen worden voorzien van zogeheten 'fire-buckets'. Dit zijn flexibele watercontainers die onder de helikopter worden gehangen. De 'Fire-bucket' voor de Cougar beschikt over een inhoud van 2500 liter. In augustus 2005 zijn twee Cougars ingezet bij de bestrijding van bosbranden in Portugal en in augustus 2007 in Griekenland.


Technische specificaties

Afmetingen :

lengte 16.79 meter (zonder rotor)
hoogte 4.60 meter (4.97 met rotor)
breedte 3.86 meter (zonder rotor)

cabine lengte 7.87 meter (grootste platte vlak hierin is 6.14 meter)
breedte 1.80 meter
hoogte 1.45 meter

extern draaiende rotor 19.50 x 16.20 meter

Rotorsystemen :

articulated spheriflex
Hoofdrotor 4 bladen, diameter 16.20 meter, 265 tpm (=toeren per minuut)
Staartrotor 4 bladen, diameter 3.15 meter, 1279 tpm

Motoren :

twee, Turbomeca Makita 1A2 Turboshaft
Vermogen max. continu 1236 KW (1657 shp)
max.take off 1376 KW (1845 shp) 5 minuten
max. cont. OEI 1420 KW (1904 shp)
emergency OEI 1467 KW (1967 shp) 2 minuten
emergency OEI 1573 KW (2109 shp) 30 seconden

Motoren zijn voorzien van een Digital Engine Control Unit en MPAI (Multi Purpose Air Intake)

Gewicht : leeg 5450 kg (± 2% afhankelijk van uitvoering)
maximaal 9.750 kg (met interne belading)
maximaal 10.500 kg (met externe belading)
Snelheid : MSL/ISA- Mean Sea Level/International Standard Atmosphere
Vne (max.) 170 KTS (315 km/uur)
Fast Cruise 155 KTS (287 km/uur)
Eco cruise 140 KTS (260 km/uur)
Vliegbereik : maximaal circa 800 km (zonder brandstofreserve)
Fabrikant : Eurocopter France
Kleur : Camouflagepatroon (twee stuks egaal grijs)
Plafond : maximaal 6095 (20.000 ft)
Passagiers : standaard configuratie: bemanning standaard + 28 troops. - standaard configuratie: bemanning + 16 troops met rugzak en persoonlijk wapen. - operationele configuratie: bemanning operationel + 12 troops met volledige bepakking. - I.R.T.: bemanning standaard + flight nurse + 8 troops + 2 liggende patiënten op stretcher
Lading : extern min. 225 kg, max. 3000 kg
Extra's : Cockpit is voorzien van Integrated Flight and Display System (IFDS)
Zeven helikopters zijn uitgevoerd met Naval Sponsons (Floats) 
Alle helikopters zijn uitgevoerd met Cable Cutters

 


Registraties

Onderstaand volgt een overzicht van alle registratienummers met vervolgens de fabrieksregistratie, type-aanduiding, constructienummer, datum in dienst, datum uit dienst en eventuele opmerkingen. Aanvullingen en/of correcties zijn welkom op dhc@gras-spotters.nl.

registratie fabrieksreg. type c/n in dienst uit dienst opmerking
S-400 F-ZKBC AS532U2 2400 01.04.96 xx.xx.11 wfu
S-419 F-ZKBD AS532U2 2419 24.05.96 xx.xx.11 wfu
S-433 F-ZKBE AS532U2 2433 28.06.96 xx.xx.11 wfu
S-438 F-ZKBF AS532U2 2438 18.07.96 xx.xx.11 wfu
S-440 F-ZK.. AS532U2 2440 13.09.96 xx.xx.11 wfu
S-441 F-ZK.. AS532U2 2441 11.10.96 active grey c/s
S-442 F-ZK.. AS532U2 2442 12.11.96 xx.xx.11 wfu
S-444 F-ZKBO? AS532U2 2444 06.12.96 xx.xx.11 wfu
S-445 F-ZK.. AS532U2 2445 13.12.96 xx.xx.11 wfu, grey c/s
S-447 F-ZK.. AS532U2 2447 20.12.96 active
S-450 F-ZK.. AS532U2 2450 16.04.97 xx.xx.11 wfu
S-453 F-ZKBB? AS532U2 2453 29.04.97 xx.xx.11 wfu, grey c/s
S-454 F-ZK.. AS532U2 2454 29.05.97 active grey c/s
S-456 F-ZK.. AS532U2 2456 06.06.97 xx.xx.11 wfu
S-457 F-ZKBM? AS532U2 2457 09.07.97 active
S-458 F-ZKDK? AS532U2 2458 26.09.97 xx.xx.11 wfu
S-459 F-ZK.. AS532U2 2459 14.11.97 xx.xx.11 wfu

 

CH-47 Chinook

De Koninklijke Luchtmacht beschikt over elf transporthelikopters van het type CH-47 Chinook. De helikopters kunnen grondtroepen snel verplaatsen, maar zorgen ook voor het vervoer van wapens (bijvoorbeeld mortieren), materieel Foto: Stephan de Bruijn(bijvoorbeeld lichte terreinvoertuigen), proviand en andere voorraden. De grotere en zwaardere vracht kan onder de romp van de helikopter worden vastgehaakt.

De Chinook wordt (samen met de Cougar) ook ingezet voor brandbestrijding. Beide helikopters kunnen worden voorzien van zogeheten 'fire-buckets'. Dit zijn flexibele watercontainers die onder de helikopter worden gehangen. Een Chinook is zo in staat om per keer bijna 10.000 liter water in een brandhaard te storten. Ook kan een watergordijn worden gelegd, zodat uitbreiding van de brand voorkomen wordt.

De Chinooks zijn ingedeeld bij het 298 Squadron en in 2008 van vliegbasis Soesterberg naar Gilze-Rijen verhuisd. 


Achtergronden

Begin 1993 tekende Nederland met de Canadese regering een overeenkomst voor de overname van zeven Boeing CH-147 Chinooks, die niet meer werden gebruikt door de Canadese strijdkrachten. De Canadese toestellen stammen uit 1974 en werden door Boeing grondig herbouwd en gemodificeerd. Ze zijn daarbij op de modernere CH-47D-standaard gebracht. Daarnaast werd bij Boeing een bestelling geplaatst voor zes nieuwe toestellen. De gemoderniseerde Chinooks zijn tussen augustus 1995 en februari 1996 door Boeing afgeleverd aan de Koninklijke Luchtmacht. De resterende zes nieuwe Chinooks zijn in 1998 afgeleverd.

Foto: Pawel BondarykHet D-model beschikt naast state-of-the-art communicatieapparatuur en avionica ook over een veel groter hefvermogen. Onder het toestel bevinden zich drie haken die een lading tot een gewicht van 12.700 kg kunnen meevoeren. Dat is twee maal zoveel als de voorgangers van het D-model konden dragen. De CH-47D kan in zijn grote romp 33 volledig bepakte militairen, 13.000 kg lading of (in de evacuatierol) 24 stretchers vervoeren. De Chinooks zijn zeer herkenbaar door de twee grote driebladsrotors die voor- en achteraan de romp op torentjes zijn geplaatst. De twee motoren zijn achterop de romp bevestigd. Het niet-intrekbare landingsgestel bevindt zich onder de vier hoeken van de romp. De romp eindigt aan de achterkant in een laadklep, waardoor in- en uitladen van personeel en materieel snel kan plaatsvinden. Zeven Chinooks zijn uitgerust met een extra reddingslier en voorzieningen om ook, via de laaddeur aan de achterzijde, boven het water te kunnen laden en lossen.

Alle Chinooks beschikken over een ultramoderne ‘glass cockpit’, waardoor de Nederlandse toestellen tot de meest compleet uitgeruste ter wereld behoren. Dit houdt in dat het instrumentenpaneel volledig is gedigitaliseerd. De piloten lezen alle informatie af van zeven digitale beeldschermen in plaats van conventionele klokjes en meters.

Inmiddels zijn er zes Chinooks van de nieuwste CH-47F-variant aangeschaft, waarvan de eerste in 2010 zal worden afgeleverd. Dit is deels om twee verloren gegane Chinooks te vervangen en deels om in de grote behoefte aan zware transporthelikopters tegemoet te komen. Een optie voor nog drie Chinooks is aanwezig om hiermee het totaal op 20 Chinooks te kunnen brengen. Na aflevering van de nieuwe helikopters zullen de huidige elf Chinooks gemodificeerd worden naar de CH-47F standaard. 


Operationele Inzet

Nederlandse Chinooks zijn de afgelopen jaren overal ter wereld ingezet. Onder meer ter ondersteuning van de Kosovo Force (KFOR), operatie 'Allied Harbour' in Albanië en UNMEE (Eritrea) in 2000 en 2001. In 2002 zijn Chinooks actief geweest voor de SFOR-vredesmacht in Bosnië. Vanaf juli 2003 tot november 2005 waren Chinook helikopters op roulatiebasis gestationeerd op de vliegbasis Tallil in Irak. Het detachement verzorgde in het kader van de SFIR operatie tactisch luchttransport voor de overige Nederlandse militairen van de SFIR-veiligheidsmacht. Van mei 2005 tot juni 2006 zijn er drie Chinooks ingezet ten behoeve van Nederlandse Special Forces van de Operatie Enduring Freedom (OEF) in Zuid Afghanistan.

Foto: archief GRAS
Sinds mei 2007 zijn er Chinooks actief vanaf Kandahar Airfield in Afghanistan ter ondersteuning van de operatie ISAF. Deze Chinooks maken deel uit van de Air Task Force (ATF) welke binnen Regional Command South naast de Nederlandse TFU-eenheden tevens de coalitiepartners daar waar nodig ondersteunt.

 


Technische specificaties

Afmetingen : lengte 15.88 meter
hoogte 5.77 meter (draaiende achterste rotor), 4.99 meter (stilstaande achterste rotor)
breedte 3.79 meter (zonder rotoren)
rotordiameter draaiende rotor 30.18 x 18.29 meter. Rotor zowel voor als achterkant heeft 3 bladen, 218-227 tpm
Motoren : twee, type turboshaft Honeywell 55-L-714A
Vermogen maximaal continue 3069 KW per motor
maximaal incidenteel 2,5 min 3704 KW per motor
Gewicht : leeg 11.151 kg, maximaal 24.494 kg
Snelheid : maximaal 315 km/uur
Vliegbereik : referentie missie 250 km (minimaal vereist), zonder nuttige belasting 324 km
Fabrikant : Boeing Defense & Space Group, Helicopter Division, Philadelphia, Pennsylvania (VS)
Kleur : egaal bronsgroen
Brandstof : maximaal 3822 liter in meerdere brandstoftanks (wanneer het maximum aan brandstof wordt meegenomen kan ca. 10.200 kg lading worden vervoerd)
Plafond : 7.000 meter bij 2 motoren, max. vermogen
2.400 meter bij 2 motoren incl. max. gewicht
3.300 meter service ceiling
Passagiers : 33 combat ready troops of 12.343 kg (incl. brandstof + crew, combinatie is ook mogelijk)
Lading : extern onder de heli kan m.b.v. drie haken ook vracht worden vervoerd. Zowel de voorste als de achterste cargo-hook kan worden belast met max. 9.072 kg. De centrale cargo-hook kan max. 12.700 kg dragen (het totale gewicht zowel intern als extern incl. brandstof mag niet meer zijn 13.343 kg)

 


Registraties

Onderstaand volgt een overzicht van alle registratienummers met vervolgens de fabrieksregistratie, type-aanduiding, constructienummer, datum in dienst, datum uit dienst en eventuele opmerkingen. Aanvullingen en/of correcties zijn welkom op dhc@gras-spotters.nl.

registratie fabrieksreg. type c/n in dienst uit dienst opmerking
D-101 N2067F CH-47D M4101 12.05.98 active
D-102 N2067H CH-47D M4102 22.07.98 active
D-103 N2067M CH-47D M4103 29.07.98 active
D-104 N2069A CH-47D M4104 11.09.98 31.10.05 w/o Afghanistan
D-105 N2069S CH-47D M4105 17.09.98 27.07.05 w/o Afghanistan
D-106 N7424E CH-47D M4106 23.12.98 active
D-661 147003 CH-47D B725/M3661 23.08.95 active
D-662 147004 CH-47D B726/M3662 28.10.95 active
D-663 147005 CH-47D B728/M3663 22.11.95 active
D-664 147006 CH-47D B729/M3664 05.12.95 active
D-665 147007 CH-47D B731/M3665 08.12.95 active
D-666 147008 CH-47D B732/M3666 28.12.95 active
D-667 147009 CH-47D B796/M3667 13.02.96 active
D-890 N1004W CH-47F M8890 on order
D-891 N1074E CH-47F M8891 on order
D-892 N1098X CH-47F M8892 on order
D-893 N1122R CH-47F M8893 on order
D-894 N1149Z CH-47F M8894 on order
D-895 N1154T CH-47F M8895 on order

 

AH-64 Apache

De wendbare Apache AH-64D gevechtshelikopter is voor een groot aantal taken inzetbaar. Deze helikopter beschikt over geavanceerde waarnemings- en navigatieapparatuur, waardoor hij uitermate geschikt is voor het uitvoeren van verkenningstaken. De gevarieerde bewapening, van 30mm kanon tot lasergeleide raketten, biedt bescherming aan grondtroepen of transporthelikopters. Ook kan deze helikopter offensief worden ingezet om gepantserde voertuigen, tanks of doelen als commando- en radarposten, artillerieopstellingen en opstellingen van geleide wapens uit te schakelen. Deze taken kan de Apache dag en nacht en bij slecht weer uitvoeren.

De Apaches zijn ingedeeld bij het 301 squadron op de vliegbasis Gilze-Rijen.

Apache

 

Achtergrond van de AH-64D Apache helikopter

In 1993 begon de selectie-procedure voor het type gevechtshelikopter. In maart 1994 waren er vier finalisten uit deze strijd gekomen: de AH-1W Super Cobra, de AH-64D Apache (beide van Amerikaanse makelij), de Italiaanse A-129 Mangusta en de Frans-Duitse Tigre. De ministerraad besloot op 7 april 1995 uiteindelijk tot de aanschaf van dertig AH-64D Apache helikopters van de firma McDonnell Douglas (nu overgenomen door Boeing). De Tweede Kamer ging op 23 mei akkoord met dit besluit.

Op 24 mei 1995 werd op de vliegbasis Gilze-Rijen het contract ondertekend door de staatssecretaris van Defensie, drs. J.C. Gmelich Meijling en de ambassadeur van de Verenigde Staten in Nederland de heer Terry Dornbusch. Dit contract, met een waarde van ongeveer 1,3 miljard gulden, omvatte o.a.:

  • 30 AH-64D helikopters, af te leveren tussen 1998 en 2002;
  • 12 AH-64A helikopters, te gebruiken op lease-basis van de US Army tot medio 2000;
  • Opleiding en training voor vliegend-en technisch personeel;
  • Opleiding en training voor diverse staf-elementen.

ah 64a aankomst vliegbasis gilze-rijen

Eind 1996 zijn de twaalf AH-64A lease-helikopters overgevlogen vanuit Duitsland en in februari 1997 bij de Tactische Helikopter Groep in gebruik gesteld. De aflevering van de nieuwe AH-64D helikopters is gestart in mei 1998. In verband met de aflevering van de toestellen in de D-versie, zijn in september 2000 zes van de twaalf geleasde helikopters in de A-versie weer overgedragen aan de US Army . De laatste zes lease-helikopters zijn in februari 2001 overgedragen. Conform planning is in mei 2002 de 30ste en laatste AH-64D aan ons land geleverd. De AH-64A en AH-64D kunnen uiterlijk van elkaar worden onderscheiden door de vorm van de verbredingen die zich aan het voorste deel van de romp bevinden, onder de cockpits. Hierin bevindt zich extra elektronica.

De taken die met de Apache kunnen worden uitgevoerd zijn veelzijdig en variëren van het uitschakelen van gepantserde doelen tot het vanuit de lucht bewaken van gebieden. Om deze taken te kunnen uitvoeren beschikt de helikopter over een uitgebreid pakket sensoren waaronder een TV-camera die 127x kan inzoomen, een infra-rood camera voor het opsporen van doelen, een soort telescoop en een laser voor het meten van afstanden en het geleiden van Hellfire-raketten. Tot slot heeft de Apache nog een speciale infra-rood camera waar de vliegers 's nachts mee kunnen vliegen en de directe omgeving kunnen verkennen. Deze sensoren maken de Apache bij uitstek gericht om indien gewenst ongemerkt een gebied in de gaten te houden of te beveiligen. De bewapening die hiervoor kan worden meegevoerd bestaat naast de eerder genoemde Hellfire-rakketten uit 2.75’’ rakketen en 30 mm munitie. De rockets worden vervoerd en afgeschoten met zogenaamde ´rocketpods’. De 30 mm munitie wordt afgevuurd met de ‘gun’ die aan de onderzijde aan de voorkant van het toestel is gemonteerd. De loop van deze gun kan worden bestuurd door de bewegingen van de helm van de vlieger, m.a.w. de loop wordt gericht in de richting waarheen de vlieger kijkt! Het toestel beschikt over de modernste zelfbeschermingsmiddelen in de vorm van, een radar- en laser-detector, een infra-rood stoorzender en 30 chaff patronen om radar-geleide raketten te misleiden.

 

Operationele inzet

Foto: Niels QuistVan juni 1998 tot september 1999 heeft een detachement in Bosnië missies uitgevoerd met de twee AH-64A Apaches ten behoeve van de SFOR-vredesmacht. Verschillende keren zijn daarbij dreigende overtredingen van het Dayton-akkoord vroegtijdig geconstateerd en kon de SFOR-macht bijtijds maatregelen nemen. Het Apache detachement maakte deel uit van een Amerikaanse Apache-eenheid uit Duitsland (6/6th Cav) en door deze samenwerking werd veel waardevolle ervaring opgedaan. 

In 2001 verbleven vier AH-64D toestellen in Djibouti. Daar was een detachement van de luchtmacht gestationeerd met 130 personeelsleden. De hier gestationeerde Apaches dienden in geval van een eventuele evacuatie van Nederlandse militairen van de UNMEE-vredesmacht in Eritrea/Ethiopië assistentie te verrichten. Het was wereldwijd de eerste keer dat de D-versie van de Apache operationeel werd ingezet.

Van april 2004 tot april 2005 zijn Apaches ingezet in Afghanistan en Irak, waarbij in 2004 één Apache is verongelukt in Afghanistan. Sinds april 2006 zijn opnieuw Apaches ingezet in Afghanistan ten behoeve van de ISAF. Vanaf oktober 2006 zijn de Apaches gestationeerd op Kamp Holland te Tarin Kowt. Door de snelheid en flexibele inzet kan de taak van de Apache tijdens een missie, indien de situatie dit vereist, worden aangepast. Zo kan een surveillancetaak dankzij de beschikbare bewapening snel overgaan in een 'show of force' en - indien noodzakelijk - in een daadwerkelijke inzet tegen doelen op de grond. De Apaches blijken een veelgevraagd en onmisbaar wapen ter bescherming van grondtroepen. Eind 2010 loopt de huidige missie in Afghanistan af.

 

Technische specificaties van de Apache

Afmetingen :

lengte 15,47 meter
breedte 5.79 meter
hoogte 3,92 meter
hoofdrotor 4 bladen, diameter 14.63 meter, 292 tpm (toeren per min.)
staartrotor 4 bladen, diameter 2.79 meter, 1417 tpm

Motoren : twee, type General Electric T700-GE-701C
Vermogen : continu 1685 pk per motor, maximaal 1765 pk (bij 1 motor)
Gewicht : leeg 5662 kg
maximaal tactisch gewicht 9190 kg
maximaal gewicht 10433 kg
Snelheid : kruissnelheid 222 km/uur, maximaal 366 km/uur
Vliegbereik : Vliegbereik 460-485 km of circa 2,5 uur. Het aantal kilometers of de vliegduur is van de missie afhankelijk. Door gebruik van extra brandstoftanks (max. 4x) kan het bereik worden vergroot met 330 km per tank
Fabrikant : Boeing Defense & Space Group, Helicopter Division, Mesa, Arizona (VS)
Kleur : Olijfgroen
Bewapening : Hellfire anti-tank raketten (maximaal 16), 2.75 inch ongeleide raketten (maximaal 76), 30 mm kanon (maximaal 1200 stuks munitie)
  Niet alle bewapening kan gelijktijdig in de maximale hoeveelheid worden meegenomen. Het gewicht van de mee te voeren bewapening is van invloed op het vliegbereik

 

Registratienummers

Onderstaand volgt een overzicht van alle registratienummers met vervolgens de fabrieksregistratie, type-aanduiding, constructienummer, datum in dienst, datum uit dienst en eventuele opmerkingen. Aanvullingen en/of correcties zijn welkom op dhc@gras-spotters.nl.

registratie fabrieksreg. type c/n in dienst uit dienst opmerking
Q-01 98-00101 AH-64D DN001 29.05.98 active  
Q-02 98-00102 AH-64D DN002 31.07.98 active  
Q-03 98-00103 AH-64D DN003 30.10.98 active  
Q-04 98-00104 AH-64D DN004 20.11.98 active  
Q-05 98-00105 AH-64D DN005 29.01.99 active  
Q-06 98-00106 AH-64D DN006 30.04.99 active  
Q-07 98-00107 AH-64D DN007 30.04.99 active  
Q-08 98-00108 AH-64D DN008 27.08.99 active  
Q-09 98-00109 AH-64D DN009 30.11.99 active  
Q-10 98-00110 AH-64D DN010 28.02.00 active  
Q-11 98-00111 AH-64D DN011 09.06.00 active  
Q-12 98-00112 AH-64D DN012 28.04.00 active  
Q-13 98-00113 AH-64D DN013 16.08.00 active  
Q-14 98-00114 AH-64D DN014 28.07.00 active  
Q-15 98-00115 AH-64D DN015 06.10.00 active  
Q-16 98-00116 AH-64D DN016 31.10.00 active  
Q-17 98-00117 AH-64D DN017 12.01.01 active  
Q-18 98-00118 AH-64D DN018 29.01.01 active  
Q-19 98-00119 AH-64D DN019 24.04.01 active  
Q-20 98-00120 AH-64D DN020 25.07.01 29.08.04 w/o Afghanistan
Q-21 98-00121 AH-64D DN021 31.07.01 active  
Q-22 98-00122 AH-64D DN022 27.09.01 active  
Q-23 98-00123 AH-64D DN023 31.10.01 active  
Q-24 98-00124 AH-64D DN024 10.01.02 active  
Q-25 98-00125 AH-64D DN025 18.01.02 active  
Q-26 98-00126 AH-64D DN026 29.01.02 active  
Q-27 98-00127 AH-64D DN027 15.02.02 active  
Q-28 98-00128 AH-64D DN028 20.03.02 active  
Q-29 98-00129 AH-64D DN029 30.04.02 active  
Q-30 98-00130 AH-64D DN030 30.04.02 active  
             
25430 85-25430 AH-64A PV251 27.01.97 28.09.00 returned to US Army
25465 85-25465 AH-64A PV286 27.01.97 29.09.00 returned to US Army
25471 85-25471 AH-64A PV292 27.01.97 29.09.00 returned to US Army
25472 85-25472 AH-64A PV293 27.01.97 28.09.00 returned to US Army
25474 85-25474 AH-64A PV295 27.01.97 20.02.01 returned to US Army
25480 85-25480 AH-64A PV301 27.01.97 20.02.01 returned to US Army
25482 85-25482 AH-64A PV303 27.01.97 20.02.01 returned to US Army
25485 85-25485 AH-64A PV306 27.01.97 20.02.01 returned to US Army
68970 86-08970 AH-64A PV340 27.01.97 20.02.01 returned to US Army
68983 86-08983 AH-64A PV353 27.01.97 28.09.00 returned to US Army
69029 86-09029 AH-64A PV399 27.01.97 20.02.01 returned to US Army
69033 86-09033 AH-64A PV403 27.01.97 29.09.00 returned to US Army

DHC helikopters

Foto: Erik Vorstenbosch / Defensie
Het Defensie Helikopter Commando beschikt momenteel over zes operationele helikoptertypen. Vanaf maart 2010 komt daar de NH-90 bij die op termijn de Lynx en AB-412 helikopters gaat vervangen. Het is de bedoeling de resterende Alouette III helikopters vanaf 2012 uit te faseren.

Meer gegevens over de helikopters zijn te vinden door één van onderstaande links te volgen:

 

Nieuwsbrief ontvangen?